Het waarborgen van de huisartsenzorg voor alle inwoners in onze regio is één van de belangrijkste speerpunten van UNICUM Huisartsenzorg. Om die continuiteit te kunnen waarborgen is het belangrijk om inzicht te krijgen in wanneer praktijkhouders met pensioen willen gaan en op welke manier we in staat zijn om daar nieuwe praktijkhouders voor te vinden.

Het is daarbij belangrijk dat we inzicht krijgen in welke huisartsen in onze regio binnen 5 jaar willen stoppen en welke ondersteuning zij nodig hebben in dit belangrijke proces. Daarvoor hebben we een vragenlijst ontwikkeld die je hier kunt invullen. De gegevens zullen volledig vertrouwelijk behandeld worden en dus niet gedeeld met mogelijk geïnteresseerden zonder toestemming van de betreffende praktijkhouder.

De lijst met waarnemers die interesse hebben in een eigen praktijk wordt steeds omvangrijker. Door kwalitatief inzicht in beide groepen zijn we in staat om de juiste partijen met elkaar in contact te brengen op basis van individuele wensen.

Mocht je vragen hebben over dit onderwerp dan kun je contact opnemen met Arjo van den Berg.

Begin dit jaar stopte Arjo van den Berg na meer dan 25 jaar met zijn eigen huisartsenpraktijk. Maar dat betekent niet dat hij nu vooral gaat genieten van zijn vrije tijd. Per 1 juli is hij gestart als adviseur continuïteit huisartsenzorg bij UNICUM waar hij zijn professionele kennis en persoonlijke ervaringen goed kan combineren.

Arjo ziet zijn nieuwe rol als een kans om zowel stoppende als startende huisartsen op weg te helpen. “Ik heb nog veel teveel energie en interesse in het huisartsen vak om dat helemaal los te laten. Toen ik gevraagd werd of ik zin had om adviseur continuïteit huisartsenzorg te worden bij UNICUM hoefde ik dan ook niet lang na te denken. Graag zelfs; want ik weet uit ervaring dat het op een goede manier stoppen met je praktijk niet vanzelf goed gaat.”

De belangrijkste opdracht voor Arjo is om te helpen om de continuïteit van de huisartsenzorg in onze regio te waarborgen. waar nodig zal hij huisartsen die met hun praktijk willen stoppen gaat ondersteunen om dat proces in goede banen te leiden. Tegelijkertijd wil hij waarnemers die overwegen om een praktijk te starten of over te nemen op een goede manier meenemen in dat proces.

Bureaucratie

Van den Berg: “Ik merk in de gesprekken dat die laatste groep vooral opziet tegen de administratieve lasten, het personeel en de verdere rompslomp die het voeren van een eigen praktijk met zich meebrengt. Al die regels en de bureaucratie!”

“Maar tegelijk onderschatten ze mogelijk ook hoe mooi het kan zijn om echt eigen baas te zijn. De vrijheid te ervaren om je eigen beslissingen te nemen en de kracht van het zelfstandig ondernemerschap. Die diversiteit maakte het werk voor mij juist aantrekkelijker en ik heb het voeren van een eigen praktijk, samen met mijn partner, dan ook vooral als heel prettig en uitdagend ervaren.”

Het is die positieve ervaring die hij graag overbrengt op andere kandidaten. Ook al beseft hij dat misschien niet iedereen geschikt is om een eigen praktijk te beginnen. “Naast huisarts ben ik ook kaderarts supervisie en coaching geworden en heb ik als docent aan de huisartsenopleiding gewerkt. Ik heb daarbij ervaren hoe divers huisartsen zijn en hoe de functie van huisarts verandert. Mijn advies is om tijdig bij jezelf na te gaan wat echt bij je past en als je dat niet goed weet hulp te vragen. En daar zijn huisartsen niet zo goed in.”

In gesprek gaan

Wat volgens hem ook heel belangrijk is dat je contact met elkaar houdt. “Ook al neemt het aantal solopraktijken snel af, je bent als huisarts het grootste deel van je werkdag heel individueel bezig. Als huisarts opleider en op de huisartsenspoedpost vind ik het juist leuk om als ‘senior’ contact te hebben met studenten of waarnemers en actief het gesprek aan te gaan. Wat drijft hen en wat zijn hun vragen? Ik ben denk ik niet alleen beroepsmatig in mensen geïnteresseerd.”

Uit eigen ervaring weet Arjo hoe lastig het is om de juiste informatie te vinden als je je praktijk wilt overdragen. “Er is wel een checklist voor leden van de Landelijke Huisartsen Vereniging voor startende huisartsen, maar niet voor stoppende. Dus ben ik zelf maar mijn informatie aan het verzamelen.”

Het maken van zo’n handboek voor stoppende praktijkhouders staat op zijn todo lijstje. “Het is geen rocket-science maar er komt best veel bij kijken. En dus is het belangrijk, zoals mijn voorganger Kirsten de Leeuw al zei, dat je echt op tijd begint.”

Makelaar

Daarnaast wil hij graag als ‘makelaar’ optreden tussen artsen die willen stoppen en waarnemers die juist een praktijk willen beginnen. “Het bij elkaar brengen van vraag en aanbod is belangrijk. Om ze vervolgens vooral met elkaar de juiste afspraken te laten maken.”

UNICUM heeft volgens Van den Berg de afgelopen periode mooie stappen gezet om de continuïteit te waarborgen. Met het goedkeuren van het plan continuïteit als laatste bewijs. “Het is in onze regio, in tegenstelling tot andere gebieden in Nederland, nog relatief rustig. Laten we ervoor zorgen dat we er op basis van een goed actieplan met elkaar ook in de toekomst voor kunnen zorgen dat iedere inwoner niet alleen recht heeft op een eigen huisarts maar er daadwerkelijk ook één heeft.”

Ervoor zorgen dat elke inwoner in onze regio een goede huisarts heeft en houdt. Dat is een belangrijk speerpunt van UNICUM voor de komende periode. Kirsten de Leeuw, tot 1 april adviseur praktijkopvolging, blikt even terug maar kijkt ook vooral vooruit naar de toekomst. ‘’Ik heb er alle vertrouwen in dat we in deze regio voldoende huisartsen houden. Maar vanzelf gaat dat zeker niet.’’

Waar moeten we ons op voorbereiden?

‘’Elke huisarts kent problemen op het gebied van opvolging, waarnemers vinden, ruimtegebrek en ga zo maar door. De komende jaren gaan er geschat 25 tot 30 huisartsen met pensioen in onze regio's. Dat is een groot aantall! Maar gelukkig zien we ook dat in tegenstelling tot wat de algemene gedachtes zijn het niet zo is dat waarnemend huisartsen het liefst blijven waarnemen. Een van de opvallende uitkomsten van ons recente onderzoek was namelijk dat maar liefst 80% van de waarnemende huisartsen aangaven open te staan voor het starten van een eigen praktijk. Soms individueel vaak ook in combinatie met een andere huisarts.’’

Als er voldoende belangstelling is waarom is er dan toch een grote uitdaging?

‘’Het zelf vinden van een waarnemer die bij je gaat werken omdat deze de praktijk over wil nemen is een ingewikkeld proces dat je op tijd moet beginnen. Dat wordt nog wel eens onderschat terwijl je voor een goede overname eigenlijk de 5-2-1 regel moet hanteren. Vijf jaar voor je pensioen moet je na gaan denken over hoe je dat voor je ziet. Wil je langzaam in dagen afbouwen of in een keer stoppen. En wat wil je met je praktijk? Twee jaar voor het stoppen moet je echt aan de slag met het vinden van een opvolger. Om dat namelijk goed te regelen moet er heel veel gebeuren. Administratief, juridisch maar ook persoonlijk heb je daar tijd voor nodig. Neem die tijd dan ook! Het laatste jaar zit je volop in de overdracht en moet je al het voorafgaande juist in de praktijk gaan brengen.’’

Is tijd de enige factor?

‘’Nee, zeker niet. De wereld is veranderd en de huisarts ook. Het moeilijkste wat je moet accepteren bij het vinden van een opvolger is dat je dus niet iemand gaat vinden zoals je zelf bent. Dat is niet meer iemand die 24/7 klaar staat voor zijn patiënten maar ook, begrijpelijk, een leven heeft naast het werk. Vaak zijn het tegenwoordig vrouwen die naast hun belangrijke werk als huisarts ook nog een gezin hebben te runnen. En dus zoeken die naar een andere, vaak met een ander gedeelde, oplossing.’’

Vinden huisartsen zelf ook de continuïteit belangrijk?

‘’Zeker! De enquête over dat onderwerp die we vanuit UNICUM gestuurd hebben werd massaal ingevuld en dat gebeurt vrijwel nooit. De praktijkopvolging is, zoals wij ook aannamen, een belangrijk issue dat we in goede banen moeten leiden. Door tijdelijk met de opvolging aan de slag te gaan kan UNICUM er met alle betrokkenen voor zorgen dat de huisartsenzorg niet in gevaar komt.’’

Wat zijn vanuit de waarnemers de belangrijkste vragen?

‘’Op 14 april hadden we de eerste informatieavond voor waarnemers die mogelijk een praktijk willen overnemen. De belangrijkste vragen waar de huisartsen die een praktijk willen beginnen of overnemen mee te maken hebben zijn waar een praktijk beschikbaar komt, hoe het met de huisvesting gaat, of er assistentes te vinden zijn en wat er allemaal aan papieren rompslomp en regelwerk bij komt kijken. Het was een drukbezochte en geslaagde avond. Daar gaan we dan ook zeker mee door. Informatie over nieuw activiteiten komt via nieuwsbrieven van UNICUM en via de website.’’

Hoe zie je de rol van UNICUM hierin?

UNICUM kan verbinden, dat is heel belangrijk. Het inventariseren van de regio, waar zijn de knelpunten is een taak bij uitstek voor UNICUM. ‘’Het initiatief van de LHV om met een soort Funda voor huisartsenpraktijken te komen is een goed idee maar werkt niet optimaal. Huisartsen zijn vaak terughoudend om in een vroegtijdig stadium te laten zien dat ze gaan stoppen. Ook is de zoektocht vaak regionaal ingestoken en wil een waarnemer in zijn eigen omgeving aan de slag. Door als regionale organisatie op de hoogte te zijn van het aankomende aanbod en de eventuele interesse kun je dan actief als ‘makelaar’ optreden.’’

Waar is UNICUM nog meer mee bezig?

‘’Het ondersteunen bij problemen in praktijken inmiddels al begonnen. Sinds de ALV's weten collega's ons te vinden met vragen. Een stappenplan voor informatie rondom praktijkovername is in september klaar. De verkenning voor de ondersteuning van de dagpraktijk komt aan het einde van dit jaar. Daar worden op korte termijn de eerste interviews voor gehouden en moet ervoor zorgen dat we ook op andere gebieden de huisarts kunnen ‘ontzorgen’."

Wanneer vind je dat jouw werk succesvol is geweest?

"Wanneer praktijkhouders en waarnemers UNICUM weten te vinden als het gaat over praktijkovernames en we zo bij kunnen dragen aan de continuïteit in de regio. Hopelijk kunnen we calamiteiten voorkomen, maar het is vooral ook fijn dat we goed voorbereid zijn en kunnen helpen om alle inwoners continue huisartsenzorg kunnen aanbieden."